Ceza Hukuku

Ceza hukuku; arama, el koyma, yakalama, gözaltı, tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri ile hapis ve adli para cezası gibi yaptırımlar aracılığıyla kişi özgürlüğüne doğrudan müdahale eden bir hukuk dalıdır. Bu nedenle ceza yargılaması, hukuki yardıma en çok ihtiyaç duyulan süreçlerin başında gelir. Şüpheli, sanık, mağdur veya suçtan zarar görenin sürecin ilk anından itibaren bir müdafi ya da vekil tarafından temsil edilmemesi, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

Soruşturma aşaması

• Kolluk ve Cumhuriyet savcılığındaki ifade işlemlerinde müdafi olarak hazır bulunma
• Gözaltı süreci: Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 91. maddesine göre gözaltı süresi kural olarak yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatılabilir. Yakalama ve gözaltı işlemine karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
• Sulh ceza hâkimliği önünde sorgu, tutuklama ve adli kontrol kararlarına karşı itiraz
• Arama, el koyma, iletişimin denetlenmesi gibi koruma tedbirlerine ilişkin başvurular
• Şikâyet dilekçelerinin hazırlanması ve delillerin toplanması için taleplerde bulunulması
• Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara itiraz

Kovuşturma ve kanun yolları

• Asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinde sanık müdafiliği ile mağdur ve katılan vekilliği
• İddianameye karşı savunmanın hazırlanması, delillerin değerlendirilmesi ve tanık, bilirkişi beyanlarına karşı beyanda bulunulması
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesi gibi kurumların değerlendirilmesi
• İstinaf ve temyiz başvuruları: Kanun yolu süreleri, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır.
• Kesinleşen kararlar bakımından yargılamanın yenilenmesi ve infaz aşamasına ilişkin başvurular

Uzlaştırma

Kanunda sayılan suçlarda, örneğin şikâyete bağlı suçlar ile kasten yaralamanın bazı hâlleri, tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarında, şüpheli ile mağdur arasında uzlaştırma yoluna gidilir. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaşmanın hukuki sonuçları kişiye göre farklılık gösterebileceğinden, teklifin kabul veya reddinden önce hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.

Zorunlu müdafilik ve süreler

Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, çocuklar ile kendisini savunamayacak durumdaki kişiler bakımından şüpheli veya sanığa istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir. Bunun dışındaki hâllerde müdafi seçme hakkı her zaman saklıdır. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır. Ceza yargılamasındaki itiraz ve kanun yolu süreleri kısadır ve kaçırılmaları ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Büromuz ceza hukuku alanında soruşturma aşamasından başlayarak kovuşturma ve infaz aşamasına kadar, cezai yaptırım riski bulunan iş ve işlemlere ilişkin avukatlık ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.