Tazminat Hukuku

Tazminat hukuku, hukuka aykırı bir fiil veya bir borcun ihlali sonucunda uğranılan zararların giderilmesine ilişkin kuralları kapsar. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Sözleşme ilişkilerinde ise borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.112).

Maddi tazminat

• Bedensel zararlar: Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar (TBK m.54)
• Ölüm hâlinde: Cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kayıpları ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin kayıpları, yani destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53)
• Eşya zararları: Araç hasarı, değer kaybı, kullanım kaybı ve mala verilen diğer zararlar

Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlar, sorumluluk hukuku ilkelerine göre aktüerya hesabıyla belirlenir. Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez (TBK m.55). 7589 sayılı Kanun ile 2026 yılında yapılan değişiklikle, bu tazminatlara işletilecek faizin başlangıcı ile tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ödemelerin mahsubuna ilişkin yeni kurallar getirilmiştir.

Manevi tazminat

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde hâkim, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınları da manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56). Kişilik haklarına saldırı hâlinde de manevi tazminat talep edilebilir.

Başlıca çalışma konuları

• Trafik kazaları: Motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi, aracın işletilmesinden doğan zarardan müteselsilen sorumludur (KTK m.85). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır; sigorta kuruluşu on beş gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir (KTK m.97).
• İş kazaları ve meslek hastalıkları: İşçinin ve yakınlarının maddi ve manevi tazminat talepleri
• Tıbbi müdahale hataları: Hekim ve sağlık kuruluşlarının hukuki sorumluluğu
• Adam çalıştıranın sorumluluğu: Çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zarardan adam çalıştıran sorumludur; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir (TBK m.66).
• İdarenin sorumluluğu: Kamu hizmetinin kusurlu işletilmesi veya idari eylemlerden doğan zararlar için idari yargıda tam yargı davaları
• Sözleşmeye aykırılık: Ayıplı ifa, gecikme ve ifa etmemeden doğan zararlar
• Kişilik hakkı ihlalleri: Basın, sosyal medya veya diğer yollarla yapılan saldırılardan doğan zararlar

Zamanaşımı

Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; fiil, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır (TBK m.72). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlar için de benzer süreler öngörülmüştür (KTK m.109). Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacaklarda ise kanunda aksine hüküm bulunmadıkça on yıllık zamanaşımı uygulanır (TBK m.146).

Delillerin korunması

Tazminat davalarında kaza tespit tutanakları, ceza soruşturması evrakı, sağlık raporları ve tedavi belgeleri, gelir belgeleri ve fotoğraflar gibi delillerin olayın hemen ardından toplanması ve korunması, zararın doğru hesaplanması bakımından belirleyicidir.

Büromuz tazminat hukuku alanında sigorta şirketlerine başvuru, arabuluculuk, Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.