Question 1

İlk görüşmeye gelirken neleri yanımda getirmeliyim?

Accepted Answer

Görüşmenin verimli geçmesi için kimlik belgenizi ve konuyla ilgili elinizdeki tüm belgeleri (sözleşmeler, tapu, fatura, dekont, yazışmalar, mahkeme veya icra dairesinden gelen tebligatlar, kararlar, tutanaklar gibi) getirmeniz yararlı olur. Olayları tarih sırasıyla kısa notlar hâlinde yazmanız ve özellikle size yapılan tebligatların tarihlerini belirtmeniz önemlidir. Pek çok hukuki işlemde süreler tebliğ tarihinden itibaren işlediği için bu bilgi, hak kaybı yaşanmaması açısından belirleyici olabilir.

Question 2

Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Accepted Answer

Avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasında yapılan ücret sözleşmesiyle belirlenir. Ücret kararlaştırılırken işin niteliği, kapsamı, gerektirdiği emek ve süre gibi ölçütler dikkate alınır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında kararlaştırılamaz. Ücretin dava veya hükmolunacak şeyin değerinin belli bir yüzdesi olarak belirlenmesi hâlinde bu oran yüzde yirmi beşi aşamaz. Harç, tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri gibi yargılama masrafları avukatlık ücretinden ayrıdır. Ücret ve masraflar, görüşmede ve yazılı ücret sözleşmesinde açıkça belirtilir.

Question 3

Büro ile nasıl iletişime geçebilirim?

Accepted Answer

Büroya İletişim sayfasında yer alan telefon ve e-posta adresi aracılığıyla ya da iletişim formunu doldurarak ulaşabilirsiniz. Yüz yüze, telefonla veya çevrim içi görüşme için Randevu sayfasından uygun gün ve saatleri görerek talepte bulunabilirsiniz; talebiniz büro tarafından değerlendirildikten sonra size dönüş yapılır. Formlar ilk iletişim amacıyla tasarlanmıştır; lütfen bu aşamada sağlık bilgisi gibi özel nitelikli kişisel verilerinizi paylaşmayınız.

Question 4

Bir dava ne kadar sürer?

Accepted Answer

Bir davanın ne kadar süreceğini önceden kesin olarak söylemek mümkün değildir. Süre; davanın türüne, mahkemenin iş yüküne, tebligatların ne kadar sürede yapıldığına, tanık dinlenmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi gibi delil toplama işlemlerine ve kararın istinaf ve temyiz aşamalarından geçip geçmediğine göre önemli ölçüde değişir. Adalet Bakanlığı dava türlerine göre "hedef süreler" belirlemiş olsa da bu süreler bağlayıcı değildir ve somut dosyada farklılık gösterebilir. Görüşmede, dosyanızın özelliklerine göre olası aşamalar hakkında genel bilgi verilir.

Question 5

Dava dilekçesinde hangi bilgiler yer almalıdır?

Accepted Answer

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesine göre dava dilekçesinde; mahkemenin adı, tarafların ad, soyad ve adresleri, davacının T.C. kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri, davanın konusu ve malvarlığına ilişkin davalarda değeri, iddiaya dayanak olan vakıaların numaralandırılmış açık özetleri, her bir vakıanın hangi delille ispat edileceği, dayanılan hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve imza bulunmalıdır. Bu unsurlardan bazılarının eksik olması hâlinde hâkim, eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir; süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Delillerin dilekçede gösterilmemesi ise sonraki aşamalarda delil sunma imkânını sınırlayabilir. Bu nedenle dilekçenin özenle hazırlanması büyük önem taşır.

Question 6

Karşı taraf duruşmaya gelmezse ne olur?

Accepted Answer

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesine göre, usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmadan duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Taraflardan hiçbiri gelmezse dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır. Ceza ve idari yargılamada farklı kurallar uygulandığını belirtmek gerekir.

Question 7

Davayı kazanırsam masrafları ve vekâlet ücretini karşı taraftan alabilir miyim?

Accepted Answer

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesi uyarınca yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen tarafa yüklenir; taraflar kısmen haklı çıkarsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır. Davayı kazanan taraf, ödediği harç ve masrafları mahkeme kararına dayanarak karşı taraftan talep edebilir; ödenmemesi hâlinde ilamlı icra yoluyla tahsil yoluna gidilebilir. Mahkemenin tarifeye göre karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti ise Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca avukata aittir ve müvekkil ile avukat arasında kararlaştırılan ücretten ayrıdır. Tahsilatın fiilen sağlanabilmesi, karşı tarafın ödeme gücüne de bağlıdır.

Question 8

Hâkim veya adliye personeli davam konusunda bana yol gösterir mi?

Accepted Answer

Hâkim, tarafsızlık ilkesi gereği taraflardan birine hukuki tavsiyede bulunamaz veya dava stratejisi konusunda yol gösteremez. Hâkim, belirsiz veya çelişkili gördüğü hususlarda taraflardan açıklama isteyebilir; ancak bu, taraflardan birine danışmanlık yapılması anlamına gelmez. Mahkeme kalemi ve adliye personeli de dosyanın durumu, harç ve benzeri idari konularda bilgi verebilir; ancak hangi taleplerde bulunulacağı veya hangi delillere dayanılacağı konusunda yönlendirme yapmaz. Hak kaybı yaşamamak için sürecin başında hukuki destek alınması önemlidir.

Question 9

Avukatım duruşmada kısa konuşuyor; bu dosyamı olumsuz etkiler mi?

Accepted Answer

Hukuk yargılamasında iddia ve savunmalar esas olarak yazılı dilekçelerle ileri sürülür. Davanın vakıaları, delilleri ve hukuki dayanakları dilekçeler aşamasında ortaya konulur; duruşmalarda ise çoğunlukla tanık dinlenmesi, bilirkişi raporlarına karşı beyanda bulunulması ve ara kararların yerine getirilmesi gibi usul işlemleri yapılır. Mahkeme kararı, dosyaya sunulan deliller ve hukuki değerlendirme üzerine kurulur; duruşmada uzun konuşulması kararı tek başına etkilemez. Önemli olan, gerekli beyanların zamanında ve eksiksiz şekilde dosyaya sunulmasıdır. Dosyanızın durumu hakkında her zaman avukatınızdan bilgi alabilirsiniz.

Question 10

Avukata vekâletname nasıl verilir?

Accepted Answer

Avukata vekâletname, kimlik belgenizle (T.C. kimlik kartı veya geçerli pasaport) herhangi bir notere şahsen başvurularak verilir. Noterde avukatın adı-soyadı, kayıtlı olduğu baro ve sicil numarası ile büro adresi belirtilir. Bu bilgilere Vekâletname Bilgileri sayfasından ulaşabilirsiniz. Şirketler adına vekâletname, şirketi temsile yetkili kişi tarafından imza sirküleri ile verilir. Yurt dışında bulunanlar vekâletnameyi Türkiye'nin dış temsilciliklerinde (konsolosluk) ya da bulundukları ülkenin noterinde düzenletip apostil şerhi aldırarak verebilir. İşlemlerin başlatılabilmesi için vekâletnamenin bir örneği büroya iletilmelidir.

Question 11

Vekâletnamede hangi yetkiler yer almalıdır?

Accepted Answer

Genel dava vekâletnamesi, avukatın davaları açması ve takip etmesi için gerekli genel yetkileri içerir. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca bazı işlemler için vekâletnamede açıkça yetki verilmesi gerekir. Örneğin sulh olma, davadan veya kanun yollarından feragat etme, davayı kabul etme, karşı tarafı ibra etme, hâkimi reddetme, yemin teklif etme, başkasını tevkil etme, tahkim sözleşmesi yapma ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma bu kapsamdadır. Boşanma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalarda da hangi dava için yetki verildiğinin vekâletnamede açıkça belirtilmesi gerekir. Bu nedenle vekâletname düzenletilmeden önce işin niteliğine uygun yetkilerin belirlenmesi önerilir.

Question 12

Apostil nedir, yurt dışında düzenlenen belgeler Türkiye'de nasıl kullanılır?

Accepted Answer

Bir ülkede düzenlenmiş resmi bir belgenin (vekâletname, doğum belgesi, diploma, mahkeme kararı gibi) başka bir ülkede kullanılabilmesi için onaylanması gerekir. 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'ne (Lahey Apostil Sözleşmesi) taraf ülkeler arasında bu onay, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca verilen "apostil" şerhiyle yapılır; ayrıca konsolosluk onayı aranmaz. Türkiye'de düzenlenen belgeler için apostil şerhi, belgenin türüne göre valilik ve kaymakamlıklar ya da adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları tarafından verilir. Belgenin kullanılacağı ülke Sözleşme'ye taraf değilse, o ülkenin konsolosluğu aracılığıyla tasdik işlemi yapılması gerekir. Yabancı dildeki belgelerin Türkiye'de kullanılabilmesi için genellikle noter onaylı Türkçe tercümesi de istenir.

Question 13

Zorunlu arabuluculuk hangi uyuşmazlıklarda uygulanır?

Accepted Answer

Kanunda belirtilen bazı uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. İş hukuku kaynaklı alacak ve tazminat talepleri ile işe iade talepleri, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalar, belirli parasal sınırları aşan tüketici uyuşmazlıkları ile kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkından kaynaklanan bazı uyuşmazlıklar bu kapsamdadır. Arabulucuya başvurulmadan dava açılması hâlinde dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Uyuşmazlığınızın zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığı, talebin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Question 14

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa ne olur?

Accepted Answer

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca arabuluculuk sonunda varılan anlaşma, taraflar ve arabulucu tarafından imzalanan bir anlaşma belgesine bağlanır. Taraflar, bu belge için mahkemeden icra edilebilirlik şerhi talep edebilir; şerhi içeren anlaşma ilam niteliğinde belge sayılır. Kanunda şerh alınmasının zorunlu tutulduğu hâller dışında, taraflar ve avukatları ile arabulucunun (ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun) birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, şerh aranmaksızın ilam niteliğinde sayılır. Anlaşmaya varılan hususlar hakkında taraflarca ayrıca dava açılamaz.

Question 15

Arabuluculuk görüşmeleri gizli midir?

Accepted Answer

Evet. Taraflar aksini kararlaştırmadıkça arabulucu, taraflar ve görüşmelere katılan diğer kişiler, arabuluculuk sürecinde sunulan veya edinilen bilgi ve belgeleri gizli tutmakla yükümlüdür. Arabuluculuk sırasında yapılan teklifler ve kabul edilen hususlar, kanunda belirtilen istisnalar dışında, sonradan açılacak bir davada delil olarak kullanılamaz. Bu gizlilik, tarafların çözüm arayışında daha rahat hareket edebilmesine imkân tanır.

Question 16

İdari dava açma süresi ne kadardır?

Accepted Answer

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı bir süre öngörülmemişse Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Süre, kural olarak idari işlemin yazılı olarak bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Bazı özel kanunlarda daha kısa süreler bulunduğu ve bu sürelerin hak düşürücü nitelikte olduğu unutulmamalıdır. İdari işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi için dava açma süresi içinde idareye başvurulması, işlemeye başlamış olan süreyi durdurur. Tebliğ tarihinin kayıt altına alınması bu nedenle önemlidir.

Question 17

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru süresi nedir?

Accepted Answer

6216 sayılı Kanun'un 47. maddesine göre bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazeret nedeniyle süresinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde, mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilir. Bireysel başvuru harca tabidir. Başvuru formunda ihlal edildiği ileri sürülen hak, ihlal gerekçeleri ve başvuru yollarının tüketildiğine ilişkin aşamalar açıkça gösterilmeli; ilgili karar ve belgeler eklenmelidir.

Question 18

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuru süresi nedir?

Accepted Answer

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne ek 15 No'lu Protokol ile başvuru süresi altı aydan dört aya indirilmiştir. Bu düzenleme 1 Şubat 2022 tarihinden itibaren kesinleşen iç hukuk kararları bakımından uygulanmaktadır. Süre, kural olarak iç hukuk yollarının tüketilmesine ilişkin nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren işler. Türkiye bakımından Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru, kural olarak tüketilmesi gereken etkili bir iç hukuk yolu kabul edildiğinden, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmadan önce çoğu durumda bireysel başvuru yolunun tüketilmesi gerekir.

Question 19

Anlaşmalı boşanma için hangi şartlar aranır?

Accepted Answer

Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi gerekir. Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi (protokolü) uygun bulmalıdır. Protokolde nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki, tazminat ve mal paylaşımı gibi konuların açık ve uygulanabilir şekilde düzenlenmesi, ileride yeni uyuşmazlıklar doğmasını önler.

Question 20

Boşanmadan sonra nafaka veya tazminat talep etmek için süre var mı?

Accepted Answer

Evet. Türk Medeni Kanunu'nun 178. maddesine göre evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu nedenle maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası gibi taleplerin mümkünse boşanma davası içinde, aksi hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerekir. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler ise farklı sürelere tabi olabilir; bu konuda ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Question 21

Süresiz nafaka kaldırıldı mı?

Accepted Answer

Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasına süre sınırı olmaksızın hükmedilmesine imkân veren Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki kuralı iptal etmiştir. İptal kararı 30.06.2027 tarihinde yürürlüğe girecektir; bu tarihe kadar yasama organının yeni bir düzenleme yapması beklenmektedir. İptal kararının yürürlüğe girmesine kadar mevcut hüküm uygulanmaya devam eder. Yeni düzenlemenin içeriği, hem yeni açılacak davaları hem de mevcut nafakaları etkileyebileceğinden gelişmelerin takip edilmesi ve somut durumun ayrıca değerlendirilmesi önemlidir. Konuya ilişkin ayrıntılı bilgiye Yayınlar bölümündeki makalemizden ulaşabilirsiniz.

Question 22

Mirası reddetmek için ne kadar süre var?

Accepted Answer

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesine göre miras üç ay içinde reddedilebilir. Bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Özellikle terekenin borçlu olma ihtimali varsa bu sürenin kaçırılmaması büyük önem taşır.

Question 23

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Accepted Answer

Evet. 7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/B maddesi uyarınca, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa, taşınmazlarla ilgili anlaşma belgesine taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur.

Question 24

İşten çıkarıldım; ne kadar süre içinde harekete geçmeliyim?

Accepted Answer

İşe iade talep edebilecek durumdaysanız (otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdem ve belirsiz süreli sözleşme), fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir (İş Kanunu m.20). Bu süreler hak düşürücüdür. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma gibi alacaklar için de dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur; ancak bu alacaklar daha uzun zamanaşımı sürelerine tabidir.

Question 25

Kıdem tazminatına hangi durumlarda hak kazanılır?

Accepted Answer

1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bırakılan 14. maddesine göre kıdem tazminatına hak kazanabilmek için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışılmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerden biriyle sona ermesi gerekir. Başlıca hâller şunlardır: işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlar dışındaki bir sebeple feshi, işçinin haklı nedenle feshi, muvazzaf askerlik, emeklilik veya yaşlılık aylığı için gerekli şartların sağlanması, kadın işçinin evlilikten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması ve işçinin ölümü. Kendi isteğiyle haklı bir neden olmaksızın istifa eden işçi, kural olarak kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Question 26

İşçilik alacakları ne zaman zamanaşımına uğrar?

Accepted Answer

İş Kanunu'nun Ek 3. maddesine göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ve yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi beş yıldır. Ücret ve fazla çalışma ücreti gibi alacaklar da Türk Borçlar Kanunu uyarınca kural olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir. Zamanaşımı süresi alacağın türüne göre farklı tarihlerden işlemeye başlayabileceğinden, iş sözleşmesi sona erdikten sonra vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme yapılması önerilir.

Question 27

Emniyete veya savcılığa ifadeye çağrıldım; haklarım nelerdir?

Accepted Answer

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 147. maddesine göre ifadesi alınan şüpheliye, hakkındaki suçlama anlatılır; müdafi seçme ve müdafinin hukuki yardımından yararlanma hakkı ile müdafi seçecek durumda değilse istemi hâlinde baro tarafından müdafi görevlendirileceği bildirilir. Şüpheli, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama (susma) hakkına sahiptir ve şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebilir. İfade, sonraki yargılama sürecini doğrudan etkileyebileceğinden, ifade öncesinde bir avukatla görüşülmesi ve ifadeye müdafi ile gidilmesi önemlidir.

Question 28

Suç duyurusu veya şikâyet için süre var mı?

Accepted Answer

Soruşturulması şikâyete bağlı suçlarda (örneğin basit kasten yaralama, hakaret, tehdidin bazı hâlleri) şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikâyet üzerine soruşturma yapılamaz. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise savcılık, suçu öğrendiği anda resen soruşturma başlatır; bu suçlar bakımından suçun türüne göre değişen dava zamanaşımı süreleri uygulanır.

Question 29

Ceza davasında uzlaştırma nedir?

Accepted Answer

Uzlaştırma, kanunda sayılan suçlarda şüpheli ile mağdurun, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya çalışmasıdır. Şikâyete bağlı suçlar ile kasten yaralamanın bazı hâlleri, tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi suçlar uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret suçlarında ise uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaşma gerçekleşir ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Question 30

Tutuklama kararına karşı ne yapılabilir?

Accepted Answer

Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama kararına karşı itiraz edilebilir; itirazı, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m.268). Kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde itiraz süresi, kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Bunun yanında şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında salıverilmesini isteyebilir; tutukluluğun devamı da belirli aralıklarla resen incelenir. Tutuklama yerine adli kontrol tedbirlerinin uygulanması talebi de değerlendirilmelidir.

Question 31

Kira artışı en fazla ne kadar olabilir?

Accepted Answer

Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Taraflar anlaşamazsa kira bedeli, aynı sınırı aşmamak üzere hâkim tarafından belirlenir. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise yeni kira bedeli; TÜFE değişimi, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri dikkate alınarak hâkim tarafından hakkaniyete uygun şekilde belirlenebilir (kira tespit davası).

Question 32

Kiraya veren, sözleşme süresi bitti diye beni evden çıkarabilir mi?

Accepted Answer

Hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır; kiraya veren yalnızca sürenin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak on yıllık uzama süresinin sonunda kiraya veren, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir (TBK m.347). Bunun dışında kiraya veren; kendisinin veya yakınlarının konut ya da işyeri ihtiyacı, yeniden inşa veya esaslı onarım zorunluluğu, kiracının yazılı tahliye taahhüdü veya kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle iki haklı ihtar gibi kanunda sayılan sebeplerle, kanundaki sürelere uyarak tahliye talep edebilir.

Question 33

Kira ödenmezse kiraya veren ne yapabilir?

Accepted Answer

Kiracı muaccel olan kira bedelini ödemezse kiraya veren, kiracıya yazılı olarak süre vererek bu sürede ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür (TBK m.315). Süre içinde ödeme yapılmazsa tahliye için icra takibi veya dava yoluna gidilebilir. Ayrıca kira yılı içinde kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle kiracıya iki haklı ihtarda bulunulmuşsa, kiraya veren kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava açarak sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.352).

Question 34

Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu mu?

Accepted Answer

Evet. 7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Kanun'a eklenen 18/B maddesi uyarınca, kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda (kira bedelinin tespiti, kira alacağı, tahliye davaları gibi) dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Kat mülkiyetinden ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar da aynı düzenleme kapsamındadır.

Question 35

Bana icra dairesinden ödeme emri geldi; ne yapmalıyım?

Accepted Answer

Öncelikle tebliğ tarihini not edin. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borca veya imzaya itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılmalıdır (İİK m.62). İtiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir. Takip çek, bono gibi bir kambiyo senedine dayanıyorsa süre daha kısadır: borca veya imzaya itiraz ve şikâyetler beş gün içinde icra mahkemesine yapılmalıdır (İİK m.168). İtirazın gerekçeleri ve kısmi itirazda itiraz edilen miktar açıkça gösterilmelidir.

Question 36

Borçlu olmadığım bir borç için takip yapıldı veya ödeme yaptım; ne yapabilirim?

Accepted Answer

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın en az yüzde on beşi oranında teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbir kararı verebilir. Borçlu olmadığı hâlde ödemek zorunda kaldığı parayı geri almak isteyen kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir (İİK m.72). Ticari uyuşmazlıklarda bu davalar için önce arabulucuya başvurulması gerekir.

Question 37

İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim?

Accepted Answer

Mesafeli sözleşmelerde tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma bildiriminin bu süre içinde satıcıya yöneltilmesi yeterlidir (6502 s. Kanun m.48). Tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirilmemişse on dört günlük süreyle bağlı değildir; ancak bu süre her hâlde cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer. Tüketicinin isteğine göre hazırlanan ürünler gibi bazı mal ve hizmetler yönetmelikle cayma hakkı kapsamı dışında tutulmuştur.

Question 38

Aldığım ürün ayıplı çıktı; haklarım nelerdir?

Accepted Answer

Malın ayıplı olduğu anlaşıldığında tüketici; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız bir misli ile değiştirme haklarından birini seçebilir; satıcı bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür (6502 s. Kanun m.11). Ücretsiz onarım veya değişim talebi en geç otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda altmış iş günü içinde yerine getirilmelidir. Ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile teslimden itibaren iki yıllık, konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (m.12).

Question 39

Tüketici hakem heyetine mi, tüketici mahkemesine mi başvurmalıyım?

Accepted Answer

Bu, uyuşmazlığın değerine bağlıdır. Kanunda belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvurulamaz (6502 s. Kanun m.68). Parasal sınır her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellenir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce kural olarak arabulucuya başvurulması dava şartıdır (m.73/A). Başvurunun tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılması mümkündür.

Sık Sorulan Sorular

Genel

Dava Süreci

Vekâlet

Arabuluculuk

İdari ve Anayasal Başvurular

Aile Hukuku

Miras Hukuku

İş Hukuku

Ceza Hukuku

Kira ve Gayrimenkul

İcra Hukuku

Tüketici Hukuku