Arabuluculuk

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu arabuluculuğu; "sistematik yöntemler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyari olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemi" olarak tanımlamaktadır. Arabuluculukta uyuşmazlıklar menfaat temelli olarak çözüme kavuşturulur.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3/1. maddesine göre bireysel ve toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Benzer şekilde, 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi uyarınca, ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı siciline kayıtlı arabulucumuz, hem dava şartı olan zorunlu arabuluculuk hem de ihtiyari arabuluculuk hizmeti sunmaktadır.

Arabuluculuk hizmeti verilen başlıca uyuşmazlıklar:

1. İşçi–işveren uyuşmazlıkları
2. Maddi ve manevi tazminat
3. Borç–alacak ilişkileri
4. Mal rejimi
5. Kira alacağı
6. Nafaka
7. Zarar tazmini
8. Kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklar
9. Ticari uyuşmazlıklar
10. Spor hukukundan doğan uyuşmazlıklar

Dava şartı arabuluculuğun kapsamı

Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olduğu başlıca uyuşmazlıklar şunlardır:

• İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleri (7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu)
• Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları (TTK m.5/A)
• Tüketici uyuşmazlıklarından, tüketici hakem heyetinin görev alanı dışında kalanlar
• 7445 sayılı Kanun ile eklenen 6325 sayılı Kanun'un 18/B maddesi uyarınca; ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler hariç kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi, Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar

Anlaşma belgesinin hukuki sonucu

Taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklarda ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, kanunlarda icra edilebilirlik şerhi alınmasının zorunlu kılındığı hâller hariç, ilam niteliğinde belge sayılır. Arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz (6325 s. Kanun m.18). Bu nedenle anlaşma metninin kapsamı ve içeriği, imzadan önce dikkatle değerlendirilmelidir.

Arabuluculuğun avantajları

• Gizlilik: Görüşmelerde yapılan açıklamalar ve sunulan belgeler, kural olarak sonradan açılacak bir davada delil olarak kullanılamaz.
• Hız ve maliyet: Uyuşmazlık, yargılamaya kıyasla çok daha kısa sürede çözülebilir.
• Tarafların iradesi: Çözümü hâkim değil, tarafların kendisi üretir; ticari ve kişisel ilişkilerin sürdürülmesine imkân tanır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.