Marka Tescili: Ret Nedenleri, Yayına İtiraz ve Marka Hakkına Tecavüz

Marka, mal veya hizmetleri birbirinden ayırt etmeye yarayan işaretlerdir ve tescil edilmesi hak sahibine koruma sağlar. Bu yazı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde genel bir bilgi sunar; somut olayınızın değerlendirmesi yerine geçmez.

1. Mutlak ret nedenleri

Kanun, bazı işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceğini belirtir (m.5). Başlıcaları:

• Herhangi bir ayırt edici niteliği olmayan işaretler.
• Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer veya coğrafi kaynak gibi özellikleri belirten işaretleri münhasıran içerenler.
• Halkı mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı konusunda yanıltacak işaretler.
• Dinî değerleri veya sembolleri içeren işaretler ile kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler.
• Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerde, tescilli ya da daha önce başvurusu yapılmış bir markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.

Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa, bazı ret nedenlerine göre reddedilemez (m.5/2).

2. Nispi ret nedenleri

Önceki marka sahipleri veya hak sahipleri itiraz ederse başvuru reddedilir (m.6). Örnekler: karıştırılma ihtimali (halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali dâhil), ticari vekil veya temsilcinin izinsiz başvurusu, tanınmış markalara aynı veya benzer başvurular, başkasına ait kişi ismi, ticaret unvanı, fotoğraf veya telif hakkını içeren başvurular ve kötü niyetle yapılan başvurular.

3. Yayına itiraz: iki ay

Bültende yayımlanan bir marka başvurusuna karşı, m.5 veya m.6'ya göre tescil edilmemesi gerektiği yönündeki itirazlar, başvurunun yayımından itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma yapılır. Gerekçeler bu sürede sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır; ayrıca itiraz ücretinin aynı süre içinde ödenmesi ve ödendiğinin Kuruma sunulması zorunludur (m.18).

4. Kullanım ispatı

Karıştırılma ihtimaline dayanan itirazlarda, itiraz gerekçesi marka başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de en az beş yıldır tescilli ise, başvuru sahibinin talebi üzerine itiraz sahibinden, markasını önceki beş yıl içinde itiraza dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye'de ciddi biçimde kullandığını veya kullanmamaya dair haklı sebeplerini göstermesi istenir. Bunlar ispatlanamazsa itiraz reddedilir (m.19/2). Kurum, gerekli görürse tarafları uzlaşmaya teşvik edebilir (m.19/4).

5. Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller

• Marka sahibinin izni olmaksızın markayı kanunda belirtilen biçimlerde kullanmak.
• Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanarak markayı taklit etmek.
• Taklit olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde bu markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, ticaret alanına çıkarmak, ithal veya ihraç etmek ya da ticari amaçla elde bulundurmak.
• Lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya üçüncü kişilere devretmek (m.29).

Tecavüz davalarında, tescilli markanın beş yıllık kullanım şartı def'i olarak ileri sürülebilir; bu hâlde beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır (m.29/2).

6. Başvurudan önce

Marka başvurusu yapmadan önce benzer tescillerin araştırılması ve işaretin mutlak ret nedenlerine takılıp takılmayacağının değerlendirilmesi, itiraz ve ret riskini azaltır. Yalova'da faaliyet gösteren işletmeler ve girişimciler için randevu oluşturabilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz.