Sporcu Ücret Alacaklarının Tahsili: Görevli Mahkeme, Tahkim İtirazı, Süreler ve İspat

Profesyonel sporcuların en sık karşılaştığı sorunlardan biri, kulüpten alacakları ücretin zamanında ödenmemesidir. Bu yazı, sporcu ücret alacaklarının tahsilinde görevli mahkemeyi, federasyon tahkim şartının etkisini, zamanaşımını ve ispat kurallarını genel hatlarıyla özetler. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınızın değerlendirmesi yerine geçmez ve bir sonuç öngörüsü içermez.

1. Sporcu sözleşmesinin hukuki niteliği

4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesi, sporcular hakkında bu Kanunun uygulanmayacağını belirtir (m.4/g). Yargıtay kararlarında, sporcu ile kulüp arasındaki ilişkinin Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre düzenlenmiş bir sözleşme ilişkisi olduğu belirtilmiştir (örneğin Yargıtay 13. HD, E.2012/13242, K.2012/21525; E.2014/34228, K.2014/35860). Bu nedenle sporcunun ücret alacağı, İş Kanunu değil, TBK'nın hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerine ve sözleşmeye göre değerlendirilir. Ücretin ödeme zamanı için TBK m.406'da, aksine âdet veya sözleşme yoksa ücretin her ayın sonunda ödeneceği belirtilmiştir.

2. Görevli mahkeme

Eski yargı kararlarında, özellikle futbolda, TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu'nun kulüpler ile futbolcular arasındaki sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda yetkili olduğu yönünde değerlendirmeler vardır (Yargıtay 13. HD, E.2012/5662, K.2012/11588). 25.10.2017'de yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, iş mahkemelerinin görevini, İş Kanunu'na veya TBK'nın hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işverenler arasındaki uyuşmazlıklar olarak düzenlemiştir (m.5/1-a). Güncel uygulamada, sporcu ücret alacağı davalarının iş mahkemelerinde görüldüğü kararlar bulunur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 07.06.2023 tarihli bir kararında (E.2023/4495, K.2023/8758), profesyonel bir voleybolcunun kulüpten ücret alacağına ilişkin davada, davanın 7036 sayılı Kanun'dan sonra açıldığını, görevli mahkemenin iş mahkemeleri olduğunu ve federasyon yönetmelik veya genelgelerinde hukuk veya tahkim kurulunun öngörülmesinin mahkemenin görevini ortadan kaldırmayacağını kabul eden bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır.

Bununla birlikte, spor dalına ve federasyon mevzuatına göre farklı uygulamalar bulunabilir. Anayasa'nın 59. maddesi, spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı zorunlu tahkime izin verir; sözleşmeden doğan ücret alacağı ise bu kapsamın dışında değerlendirilmiştir. Hangi yola başvurulacağı, sözleşmedeki hükümlere ve güncel yargı uygulamasına göre belirlenmelidir.

Not: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Anayasa'nın 59. maddesine eklenen fıkranın değişiklik gerekçesine atıf yaparak, kulüpler ile sporcu veya teknik adam arasındaki alacak uyuşmazlıklarının zorunlu tahkime tabi olmadığını ve genel hükümlere göre adli yargı yerlerinde görüleceğini belirtmiştir (E.2020/8129, K.2021/4674). TFF Tahkim Kurulu başvurusunun kapsamı için ayrı yazımıza bakabilirsiniz.

\n

3. Ödemenin ispatı

Yukarıdaki kararda ilk derece mahkemesi, sözleşmeyle kararlaştırılan ücretin sporcuya ödendiğinin banka kaydı veya eşdeğer yazılı belgeyle kulüp tarafından ispat edilemediğini, bu nedenle alacağın kabul edildiğini değerlendirmiştir. Bu nedenle sporcunun sözleşmesini, ödeme planını, banka hesap hareketlerini ve kulüple yaptığı yazışmaları saklaması önemlidir.

4. Brüt veya net ücret, faiz

• Ücretin brüt mü net mi kararlaştırıldığı, sözleşme hükmüne göre belirlenir. Anılan kararda tip sözleşmede ücretlerin brüt olduğu yazılı olduğundan alacak brüt hesaplanmıştır.
• Ücret ödeme tarihleri sözleşmede açıkça öngörülmüşse bu tarihlerde temerrüt gerçekleştiği, faizin de bu tarihlerden başlatılabileceği kabul edilmiştir.

5. Zamanaşımı

TBK m.147/1 uyarınca ücret gibi dönemsel edimlerden doğan alacaklar için beş yıllık zamanaşımı uygulanır. Ancak sözleşmenin niteliğine ve olaya göre farklı süreler gündeme gelebileceğinden, her alacak kalemi için sürenin ayrıca hesaplanması gerekir.

6. Fesih ve ücretin ödenmemesi

Ücret alacağı ödenmediği için sözleşmeyi sporcunun feshetmesi gündeme gelebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin bir kararında (E.2024/905, K.2025/1277), ihtara rağmen ödenmeyen ücret nedeniyle sözleşmeyi tek taraflı fesheden bir futbolcunun feshin haklılığının tespiti ve mahrum kaldığı ücretin tahsili davası ele alınmıştır. Fesih, ciddi sonuçlar doğurabileceğinden, ihtar, süre ve belgeler dikkatle hazırlanmadan yapılmamalıdır.

7. Pratik öneriler

• Sporcu sözleşmesini, eklerini ve ödeme planını saklayın.
• Ödemelerin hangi tarihte ve hangi tutarda yapıldığını gösteren banka kayıtlarını toplayın.
• Ödeme talebinizi yazılı ve tarihi kanıtlanabilir bir yolla (noter ihtarnamesi gibi) yapın.
• Federasyon talimatlarında uyuşmazlık çözümüne ilişkin hükümleri ve süreleri kontrol edin.
• Süreleri kaçırmadan bir avukata başvurun.

Dosyanızı belgeleriyle birlikte değerlendirmek için randevu oluşturabilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Kulüp ücret kesintileri hakkında ayrı yazımıza da bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez ve sonuç vaadi içermez. Anılan kararlar yalnızca örnektir; her olay kendi koşullarıyla değerlendirilir.