Vesayet Altındaki Kişinin Mallarının Satışı: 31 Ekim 2026'dan İtibaren Elektronik Satış Portalı

Vasi veya kayyım, vesayet altındaki kişinin taşınmazını veya değerli bir taşınırını satmak zorunda kalabilir; örneğin tedavi, bakım veya borç gideri için. Bu satışlar, kişinin malvarlığını koruyan sıkı kurallara bağlıdır. 31 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) iki maddesini değiştirerek bu satışların elektronik satış portalında yapılmasını öngörmüştür. Değişiklik 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girecektir.

1. Vesayet daireleri kimdir? (TMK m.397)

Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamı tarafından yürütülür. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir. Vasi ve kayyım, bu makamların denetimi altında görev yapar.

2. Satış için izin gerekir (TMK m.462)

Vasi, vesayet altındaki kişi adına kendiliğinden her işlemi yapamaz. Başlıca şu işlemler vesayet makamının iznine bağlıdır:

• Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması,
• Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi,
• Dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması (acele hâllerde geçici önlemler alma yetkisi saklıdır),
• Mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri,
• Vesayet altındaki kişinin bir bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi ve yerleşim yerinin değiştirilmesi.

Bazı işlemlerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekir (TMK m.463), örneğin mirasın kabulü veya reddi, ömür boyu aylık bağlama ve bakma sözleşmeleri.

3. Şimdiye kadarki satış usulü

Yürürlükteki metinde:

• Taşınırlar (m.440): Değerli şeyler dışındaki taşınırlar, vesayet makamının talimatı uyarınca açık artırmayla satılır. Hâkim, özel durumları, taşınırın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. Vesayet altındaki kişinin kendisi veya ailesi için özel bir değer taşıyan şeyler, zorunluluk olmadıkça satılamaz.
• Taşınmazlar (m.444): Satış, ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerekli kıldığı hâllerde ve vesayet makamının talimatıyla mümkündür. Satış, vesayet makamının görevlendireceği bir kişi tarafından, vasi de hazır olduğu hâlde açık artırmayla yapılır. İhale, vesayet makamının onamasıyla tamamlanır; onama kararının ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerekir.

4. Yeni düzenleme (7589 sayılı Kanun m.11 ve m.12)

• Taşınırlar: TMK m.440'ın birinci fıkrasının ilk cümlesine “talimat uyarınca,” ibaresinden sonra “Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında” ibaresi eklenmiştir. Yani taşınırlar artık bu portalda açık artırmayla satılacaktır.
• Taşınmazlar: TMK m.444'ün ikinci fıkrası değişmiştir. Yeni metne göre satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılır ve ihale vesayet makamının onamasıyla tamam olur; onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerekir.

Kanun yalnızca bu hükümleri değiştirmiştir. Satışın ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerektiriyorsa mümkün olması (m.444/1), taşınırlar bakımından hâkimin pazarlıkla satışa karar verebilmesi (m.440) ve denetim makamının istisnai olarak taşınmazda pazarlıkla satışa karar verebilmesi (m.444/3) kuralları metinde yerinde durmaktadır. Elektronik satış portalının teknik işleyişine ilişkin ayrıntılar kanun metninde yer almamaktadır; uygulamanın nasıl yürüyeceği ilgili düzenleme ve duyurularla netleşecektir.

5. Yürürlük ve geçiş

• Bu iki madde, Kanun'un yürürlük hükmüne göre yayımından üç ay sonra, 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girecektir.
• Geçiş hükmü: Değişiklikler, açık artırma yoluyla satışına karar verilip de yürürlük tarihinden önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmaz; bu artırmalar bakımından önceki hükümler uygulanmaya devam eder.

Vasi ve yakınlar için dikkat edilecekler

• Satış talebinde, işlemin vesayet altındaki kişinin menfaatine olduğunu gerekçeli ve belgeli biçimde ortaya koymak önemlidir. Vesayet makamı bunu denetler.
• 31 Ekim 2026'dan sonra ilan edilecek satışlarda elektronik portal kullanılacağından, vasilerin ve avukatların portalın işleyişi ve teminat gibi kurallar hakkında bilgi sahibi olması gerekir.
• İhaleden sonra on günlük onama süreci takip edilmelidir; ihale, onamayla tamamlanır.
• Vesayet altındaki kişinin kendisi veya ailesi için özel değeri olan eşyalar zorunluluk olmadıkça satılamaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarda hukuki destek alınması önerilir.