Yalova'da İşe İade Davası: Şartlar, Süreler ve Sonuçları

İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilen işçi, kanundaki şartları taşıyorsa işe iade talep edebilir. Süreler çok kısadır ve kaçırılması hak kaybına yol açabilir. Bu yazı, Yalova'da çalışanlar ve işverenler için genel bir çerçeve sunar; somut olayınızın değerlendirmesi yerine geçmez.

1. İşe iade talebinin şartları

İş Kanunu m.18 uyarınca, aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir:

• İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalıdır.
• İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır.
• İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
• İşveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmamış olmalıdır.

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ve yardımcıları ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri bakımından bu hükümler uygulanmaz.

2. Geçerli sebep sayılmayan haller

Kanun, özellikle şu hususların fesih için geçerli sebep oluşturmadığını belirtir: sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlere katılmak, işyeri sendika temsilciliği yapmak, haklarını takip için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak, ırk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş gibi nedenler, kanunda öngörülen sürelerde işe gelmemek ve hastalık veya kaza nedeniyle kanunda belirtilen bekleme süresinde geçici devamsızlık.

3. Fesih usulü

İşveren, fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır. İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle fesihte, işçinin savunması alınmadan sözleşme feshedilemez (İş Kanunu m.19). Savunma alınması, ağır kusur nedeniyle derhâl fesih hakkını (m.25/II) ortadan kaldırmaz.

4. Süreler: önce arabuluculuk, sonra dava

• Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorunludur (İş Kanunu m.20).
• Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
• Arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açılırsa dava usulden reddedilir; ret kararı kesinleştikten ve tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir.

Yalova'da çalışan veya karşı tarafı Yalova'da bulunan kişiler için başvuru çoğunlukla Yalova Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Ayrıntılar için dava öncesi arabuluculuk yazımıza ve Yalova rehberimize bakabilirsiniz.

5. İspat yükü

Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını (örneğin sendikal veya ayrımcı bir sebep) ileri sürerse, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

6. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse

• İşveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
• İşçinin başvurusuna rağmen işe başlatılmazsa, işçiye en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödenir; miktarı mahkeme belirler.
• Karar kesinleşinceye kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklar da ödenir.
• İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmazsa, fesih geçerli sayılır.

Arabuluculuk sonunda taraflar işçinin işe başlatılması konusunda anlaşırsa; işe başlatma tarihi, ücret ve diğer hakların parasal miktarı ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminat miktarı anlaşmada belirlenmelidir; aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır (İş Kanunu m.21).

7. Ne yapmalısınız?

Fesih bildirimi aldıysanız, bildirimin tebliğ tarihini ve belgeleri saklayın ve süreyi kaçırmadan bir avukata başvurun. Randevu oluşturabilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Büromuz arabuluculuk alanında da hizmet vermektedir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz.