Yalova'da Boşanma Davası: Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma, Velayet

Boşanma, kanunda sayılan sebeplere dayanılarak aile mahkemesinde açılan davayla gerçekleşir. Taraflar anlaşabilirse süreç daha kısa ilerleyebilir; anlaşamazlarsa çekişmeli dava yürür. Bu yazı genel bir çerçeve sunar; somut olayınızın değerlendirmesi yerine geçmez.

1. Boşanma sebepleri

Türk Medeni Kanunu (TMK) iki grup sebep düzenler:

• Özel sebepler: zina (m.161), hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (m.162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164) ve akıl hastalığı (m.165).
• Genel sebep: evlilik birliğinin ortak hayatın sürdürülemeyeceği derecede temelinden sarsılması (m.166/1).

Bazı sebeplerde dava hakkı kısa sürede düşer. Örneğin zina ve pek kötü davranışta, sebebi öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde belirli bir üst süre içinde dava açılmalıdır. Terk sebebinde ise en az altı aylık ayrılık, hâkim veya noter aracılığıyla yapılan ihtar ve ihtardan sonra iki ay geçmesi gerekir (m.164).

2. Anlaşmalı boşanma

Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Boşanma kararı verilebilmesi için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması gerekir (m.166/3). Hâkim, tarafların ve çocukların yararı için bu düzenlemede değişiklik yapabilir.

3. Çekişmeli boşanma ve bir yıllık süre kuralı

Taraflar anlaşamazsa, evlilik birliğinin sarsılmasına dayanan dava açılabilir. Davacının kusuru daha ağırsa davalı itiraz edebilir; ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir (m.166/2).

Ayrıca, bir boşanma sebebiyle açılan davanın reddedilip bu kararın kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin isteğiyle boşanmaya karar verilir (m.166/4; bu fıkra 7532 sayılı Kanunla 2024'te değiştirilmiştir).

4. Velayet ve çocukla kişisel ilişki

Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır (TMK m.335). Mahkeme boşanma kararında, ana ve babayı olanak bulundukça dinledikten sonra, ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler; velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocukla kişisel ilişkisinde çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (m.182).

5. Hangi mahkeme?

Boşanma davaları aile mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Yalova'daki mahkeme binaları için Yalova rehberimize bakabilirsiniz.

6. Başvuru öncesinde

Boşanma süreci mali ve kişisel sonuçlar doğurur; dava açmadan veya savunma hazırlamadan önce hukuki destek almanız önerilir. Randevu oluşturabilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Boşanma süreçlerinde arabuluculuk imkânları için de bize danışabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz.